Aandoening

Het droge ogen syndroom is een veel voorkomende aandoening die 5 tot 15% van de bevolking aantast.

De ontwikkeling van de ziekte neemt toe met de leeftijd. De hedendaagse levensstijl (werken op een scherm, autorijden, luchtvervuiling, dragen van contactlenzen) verhoogt de symtomen van deze vervelende aandoening die meer en meer voorkomt.

De klinische symptomen hiervan kunnen variëren van tranende en geïrriteerde rode ogen tot krassend gevoel, verhoogde lichtgevoeligheid en meer knipperen. In extreme gevallen kunnen droge ogen leiden tot verminderd of wazig zicht.

Droge ogen is het gevolg van een gebrekkige traanfilm, veroorzaakt door een verminderde traanproductie of door een te snelle verdamping van de tranen.

De traanfilm bestaat uit 3 lagen: 

  • De buitenste laag of lipidenlaag die ervoor zorgt dat de traanfilm langer op het oog blijft en niet te snel verdampt. Deze wordt aangemaakt door de Meibomiusklieren.
  • De middenste of waterige laag, deze wordt aangemaakt door de traanklier.
  • De binnenste muceuze laag zorgt voor de aanhechting van de traanfilm aan het oppervlak van de cornea (hoornvlies) en wordt geproduceerd ter hoogte van de slijmbekercellen in het slijmvlies.

OnderzoekEN

De juiste behandeling zal bepaald worden na het uitvoeren van enkele standaard testen die pijnloos verlopen om zowel de kwantiteit (verminderde traanproductie) als kwaliteit ( snelle verdamping) van de traanfilm na te gaan. Voorbeeld van zulke testen zijn fluoresceïne test, Tear Break-up Time test, Schirmer test

Tijdens deze onderzoeken wordt ook de mogelijke beschadiging van het hoornvlies bekeken en wordt de werking van de Meibomiusklieren beoordeeld.  

De oorzaak van droge ogen is meestal multifactorieel: enerzijds door een gebrekkige productie van de tranenfilm (door bijvoorbeeld inname van bepaalde medicatie of door bepaalde aandoeningen zoals bv ziekte van Sjögren) en anderzijds geïnduceerd door de dagdagelijkse activiteiten en levenswijze zoals veel beeldschermgebruik, dragen van contactlenzen, droge lucht, airco en luchtvervuiling.

Daarom is een volledige navraag naar algemene aandoeningen en medicatie heel belangrijk gezien deze ook een invloed kunnen hebben:

  • schildklierlijden, diabetes, allergiën
  • inname van bepaalde medicatie: betablokkers, orale contraceptiva, antihistaminica, anti-acné medicatie, psychofarmaca
  • ziekte van Sjögren
  • na ooglidchirurgie
  • aangezichtsverlamming
  • hormonale veranderingen leeftijdsgebonden of na zwangerschap 

Eens vastgesteld is ter hoogte van welke laag het probleem zich bevindt, kan een gerichte behandeling opgestart worden.

Behandeling

De meest voorkomende behandeling van droge ogen bestaat uit het toedienen van kunsttranen, deze zullen gezien het chronische karakter van de aandoening levenslang moeten toegediend worden. De keuze van de juiste kunsttraan  (druppels, gel of zalf) en zijn samenstelling zal afhangen van waar de problematiek zich bevindt.

In sommige gevallen kunnen zelfs tranen van eigen serum klaargemaakt worden in een ziekenhuisapotheek (autoloog serum).

Een ander optie is het blokkeren van de afvoer van de traankanalen door middel van zogenaamde punctum plugs.

Inname van voedingssupplementen kan in sommige gevallen helpen evenals het toedienen van Cyclosporine in druppelvorm in specifieke indicaties van droge ogen.

Daarnaast is een algemene ooglidhygiëne van belang bij droge ogen met dagelijks reinigen van de oogleden.

Eén van de meest voorkomende vormen van het droge ogen syndroom is een te snelle verdamping van de tranen veroorzaakt door een lipidentekort in de buitenste laag van de traanfilm.

Deze lipiden worden afgescheiden door de klieren van Meibomius (een 80-tal klieren aan de bindvlieszijde van de ooglidrand).

Het prikkelen van de zenuw door middel van gepulseerd licht (IPL) in het te behandelen gebied zorgt indirect voor de afscheiding van lipiden vanuit deze klieren waardoor het tekort aan lipiden in de buitenste laag van de traanfilm wordt hersteld. De resultaten met deze methode (3 opeenvolgende behandelingen) zijn gunstig en blijvend, een jaarlijkse onderhoudsbehandeling is soms nodig.

Eerst wordt een lijst met mogelijke contra-indicaties overlopen met de patiënt. Tijdens de behandeling neemt de patiënt plaats op een stoel en wordt voorzien van een oogbeschermingsmasker.  Een gel wordt in een dikke laag op de jukbeenderen aangebracht en vervolgens wordt een serie van 5 lichtpulsen per oog aangebracht, dit gebeurt volledig pijnloos. 

E-eye-web
Behandeling van droge ogen met gepulseerd licht